نسخه‌اى كه با نسخه شهيد ثانى مقابله شده و در نسخه‌هاى تهذيب كه برخى با يك واسطه با نسخه شيخ طوسى رحمه الله مقابله شده كلمه « مجوسى » موجود است . بلكه مىگوييم كسى كه به تهذيب و استبصار مراجعه كند مىفهمد كه بايد كلمه مجوسى در روايت وجود داشته باشد ، زيرا شيخ رحمه الله اين روايت را مصداق جايى قرار داده است كه به شرايط اهل ذمه عمل نشده باشد و اگر كلمه « مجوسى » در روايت موجود نباشد - چنانچه صاحب حدائق رحمه الله نقل مىكند - نقل روايت و قرار گرفتن آن در اين موضع از تهذيب و استبصار صحيح نمىباشد . نتيجه مىگيريم كه كلام صاحب حدائق رحمه الله نيز براى حل مشكل تعارض تمام نيست . 8 - توضيح بيشتر عبارت شيخ طوسى در تهذيب و استبصار « 1 » شيخ طوسى در تهذيب مىفرمايد : « و متى اسلمت المرأة و لم يسلم زوجها ، فانه يملك عقد نكاحها الّا انه لا يقربها و لا يمكن من الخلوة بها » و براى اثبات اين فتوا مرسله جميل بن دراج را آورده درباره روايت بزنطى از امام رضا عليه السلام كه معارض اين حديث به چشم مىخورد مىفرمايد : فلا ينافى الخبر الاول ، لان هذا الخبر معمول على من يكون قد ترك شرائط الذّمة فان كان حاله ما ذكرناه و اسلمت امرأته فانه ينتظر به مدة انقضاء عدتها ، فاذا اسلم كان احق بها ، و ان لم يسلم فقد بانت منه ، وى سپس درباره بطلان ذمه با عمل نكردن به شرائط ذمه روايت زراره را به عنوان شاهد جمع آورده ، مىافزايد : « و الذى يدل على انها متى خرجت من العدة بانت منه ما رواه . . . » وى سپس روايت سكونى و منصور بن حازم را به عنوان شاهد جمع ذكر كرده ، مىگويد : « و الذى يدل على انه متى كان بشرائط الذمة لا تبين منه و ان انقضت عدتها ما رواه . . . » در اينجا نيز روايت محمد بن مسلم را به عنوان شاهد جمع ذكر مىكند ، روشن است كه نقل روايت منصور بن حازم در اين سياق تنها در صورتى شايسته است كه اين حديث متعرض حكم

--> ( 1 ) - اين قسمت در هنگام تنظيم بحث افزوده شد .